U podstaw Konkursu leży wizja świata, w którym ludzie bezinteresownie pomagają innym, angażują się społecznie, wspierają najbardziej potrzebujących i aktywizują społeczności lokalne. Wartości i cechy, które wyróżniają Społeczników, to: empatia, otwartość, pracowitość, innowacyjność, umiejętność budowania partnerstw i odporności społecznej.
Podstawową ideą Konkursu jest promowanie osób, które poprzez swą aktywną działalność, biorą sprawy we własne ręce i działają na rzecz innych oraz na rzecz zmiany, na której zyskuje społeczność lokalna lub środowisko. Osoby te skutecznie walczą z problemami społecznymi lub im zapobiegają, są pomysłodawcami i organizatorami wartościowych, oddolnych działań, akcji i inicjatyw społecznych.
Ważną częścią Konkursu jest szeroka kampania promująca Konkurs o tytuł „Społecznika Roku” i zachęcanie do postaw prospołecznych.